Makaleler

21 Ağustos 2019 | Şalom – Pozitif Direnç: March of the Music-2

Hep hayalini kurmuş olduğum Terezin’de konser vermemden ve ‘Holokost Gerçekliği ile Pozitif Direnç’ eğitimime katılarak benimle Terezin’e gelen iki pırıl pırıl genç ile gerçekleştirdiğimiz ilk ‘March of the Music’ öğrenci deneyiminin üzerinden bir sene geçmiş bile!

Verdiğim eğitimin neticesinde gerçekleştirdiğimiz bu Terezin gezisinin benim için olmazsa olmaz tek koşulu, gençlerin bu konu ile ilgili ürün vermeleri. Bu sene daha fazla öğrenci ile ikincisini gerçekleştireceğim ‘March of the Music – Terezin Öğrenci Deneyimi’ ise çok yakında… İlerleyen günlerde etraflıca kaleme alacağım tüm geziyi.

12 Haziran 2019 | Şalom – İtalyan Sinagogunda Terra Nova

Tarihi İtalyan Sinagogu, 30 Mayıs akşamı yine çok özel bir konsere ev sahipliği yaptı.

1862 yılından beri açık olan ve asıl adı ‘Kal De Los Frankos’ olan Tarihi İtalyan Sinagogu 2014 senesinde, içindeki 150 senelik Armonium enstrümanının tamiratı ile birlikte konserlere de ev sahipliği yapmaya başladı. İtalyan Sinagogu uzun yıllar boyunca, Pesah Bayramından önceki 12 hafta süresince cuma akşamları düzenlediği dualar ile İstanbul Yahudilerinin bir kültür ve irfan ocağı olmuş. 1999 yılından itibaren ise Şavuot Bayramı kutlamasının her yıl bu sinagogda düzenlenmesine karar verilmiş.

22 Mayıs 2019 | Şalom – March of Life

Terezin bestecilerini seslendirdiğim Holokost’u Anma / Uykudan Önce yurtdışı konserlerim, anlamının ötesinde mucizelerini de beraberinde getirir her seferinde.

Zikmund Schull, Gideon Klein, Pavel Haas ve Viktor Ullmann’ın eserlerinin yer aldığı konserlerle aynı isimli albümümde, bestecilerin yaşam öykülerini çok kıymetli müzikologların makaleleri vasıtasıyla yer verdim. Söz konusu müzikologlar ile daha evvel Orel Vakfı üzerinden haberleşip izin almam vesilesiyle tanıştım ve albüm çıkınca kendilerine birer kopya gönderdim.

6 Kasım 2019 | Şalom – “Ben pozitif olarak direniyorum”

2015’te Terezin bestecilerinin Türkiye’de ilk seslendirilişlerini yapmamdan ve aynı yıl bu konudaki albümümün çıkmasını takiben, 2016’da Los Angeles’ta bir sempozyuma davet edildim. ‘The Ziering -Conlon Initiative for Recovered Voices’ adlı bu sempozyum, uzun seneler Terezin bestecilerini çalışmış olan Orkestra Şef Conlon’un girişimi ile, Colborn Üniversitesinde süregelen aynı konulu eğitime bağlı olarak yapılıyor.

10 Nisan 2019 | Şalom – İtalyan Sinagogunda Renan Koen rüzgârı

Piyanist, besteci ve soprano Renan Koen’in ‘Papillon’ adını verdiği piyano konseri İtalyan Sinagogunda müzikseverlerle buluşuyor.

Sanatçı konserde Scarlatti, Schumann, Rodrigo, Theodorakis, Janacek ve Akın Kilis’in eserlerini çalacak. Kilis’in ‘Stepwise to the Tenebrous Aura’ bestesinin dünya prömiyerini Koen, Discant Çağdaş Müzik Topluluğu ile birlikte sunacak.

10 Nisan 2019 | Şalom – March of Music

Terezin bestecilerinin her gün ve her an yaşama yaratıcılıkla tutunmalarından, benim deyimimle ‘Pozitif Direnç’lerinden aldığım ilhamla, gençler için geliştirdiğim ‘Holokost Gerçekliği İle Pozitif Direnç’ adlı, müzik üzerinden yaptığım eğitimleri dünyanın birçok yerinde gerçekleştirmeye devam ediyorum. Bu eğitim zaman içinde bir girişim haline geldi ve içerisinde büyük önem verdiğim ‘March of the Music’ hareketini başlattım. Bu hareket, her sene öğrencileri Terezin’e götürmek üzere 2018 senesinde ağustos ayında başladı. Hem şimdiye kadar hayalim olan, eserlerin bestelendiği yer Terezin’de konserim oldu hem de Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuarında eğitimimi almış iki gencimiz Türkiye Yahudi Toplumunun bu harekete verdiği destek sayesinde benimle geldiler. Festivale katılıp, beraberce gezdiğimiz Terezin Kampını dolaşma, deneyimleme fırsatını yakaladılar. Üretimin başlıca şart olduğu eğitimimin sonucu olarak onlardan bu deneyim sonrası ürün vermelerini rica ettim, memnuniyetle kabul ettiler. Şimdi bu ürünlerin dünyada yankılanma vakti geldi.

13 Mart 2019 | Şalom – GiDEON KLEIN: Disiplin ve Özgürlük, vol:2

Gideon Klein’ın Terezin’de bestelediği piyano sonatı sadece bir Holokost ürünü olarak değil aynı zamanda Avrupa müzik tarihi açısında da çok büyük bir yeri dolduruyor.

Önceki yazımda, II. Dünya Savaşı ve Theresienstadt’taki günlerinden evvelki yaşam öyküsüne kısaca değindiğim piyanist ve besteci Gideon Klein’ın eserlerindeki ustalığın yanı sıra en hayran olduğum tarafı kendisine müthiş bir özgürlük vermiş olan disiplini belki de. İlaç almanın bile yasaklandığı, hiç besin değeri içermeyen yemeğin az miktarda olduğu, çok fazla insanın yeterli yer olmamasına rağmen aynı yerde kaldığı, hava şartlarının çok çetin olduğu ve en önemlisi de hiçbir gerekçe olmaksızın Theresienstadt’tan evvel tüm yaşantısının engellendiği ve en nihayet oraya hapsedilmesine rağmen müzikten vazgeçmemesi çok önemli bir örnek. Klein ve onunla aynı yolu izlemiş diğerleri, yaşadıkları bu tarifi mümkün olmayan haksızlığın karşısında depresyona düşmüş taraflarına teslim olabilirlerdi. Bu haksızlığın getirdiği çok haklı öfke ile başka türlü davranabilirlerdi. Bedenlerinin beslenememesinden dolayı yaşadıkları düşük yaşam enerjisine teslim olup hastalanabilirlerdi. Ancak onlar, büyük bir hediye olan yeteneklerini her gün ve her gün yaşamayı seçtiler. Her ne olursa olsun, her ne yapılmış olursa olsun müzik yapmaya, üretmeye devam ettiler.

6 Şubat 2019 | Şalom – Renan Koen New York’ta acıyı notalara döktü

26 Ocak günü piyanist Renan Koen, New York’ta Atatürk Okulunda Holokost’u Anma / Uykudan Önce adlı konser ile bir kez daha sanatseverlerin yüreğine dokundu.

Özverili çalışmaları ile konserin gerçekleşmesinde önemli rol oynayan Türkiye Cumhuriyeti New York Başkonsolosu Alper Aktaş gecede özellikle öğrencilere hitaben bir konuşma yaptı: “(…) Değerli çocuklar, bundan yaklaşık 500 yıl önce Avrupa’nın bir ucunda insanlar, sadece dinleri ve kimlikleri nedeniyle evlerinden zorla ayrılmak durumunda kaldılar. Lütfen kendinizi o dönemde yaşayan, yaşıtınız bir çocuğun yerine koyun. Düşünün ki bir sabah, anneniz ve babanız size ‘Eşyalarını topla; evimizden ayrılıyoruz’ demiş olsun. Haliyle siz bu durumda, annenize ve babanıza neden evinizden ayrılmak zorunda kaldığınızı sorarsınız öyle değil mi? Maalesef o anneler ve babalar, çocuklarına şu yanıtı verdi: ‘Yahudi olduğumuz için evimizden, ülkemizden ayrılmak zorundayız.’ Eğer gitmezsek, öldürülebiliriz!

30 Ocak 2019 | Şalom – GIDEON KLEIN: Disiplin ve özgürlük, vol:1

Yaşam öyküsü, II. Dünya Savaşı sırasında özellikle Theresiensdadt (Terezin)’taki tutumu ile beni çok etkileyen, olağanüstü bir piyanist olduğu söylenen ve yine aynı olağanüstülükteki besteciliği ile bir o kadar etkileyici olan Gideon Klein’ı birkaç yazımda paylaşmak istiyorum sizlerle. Klein, eserleri ve kişiliği ile benim için bir kahraman.

Gideon Klein, 6 Aralık 1919 tarihinde Prenov na Morave’de dünyaya geldi. Müziğe olan üstün yeteneği çok erken yaşlarda kendini gösterdi. Profesör Ruzena Kurzova’dan piyano dersleri aldı ve Profesör Vilem Kurz’un ustalık sınıfından derece ile mezun oldu. Klein aynı zamanda Prag’taki Charles Üniversitesinin felsefe fakültesinde müzikoloji okumaya ve Profesör Alois Haba ile kompozisyon çalışmaya devam ediyordu. Alman işgali sonucu tüm Çek kolej ve üniversitelerinin kapatılması üzerine Klein eğitimine ara vermek zorunda kaldı. Aralık 1941 tarihinde Terezin Toplama Kampında tutsak edildi ve 1944 Ekiminde Auschwitz üzerinden Fürstengrube’ye ihraç edildi ki 1945 yılı ocak ayında yaşamı burada trajik bir biçimde son buldu.

9 Ocak 2019 | Şalom – POZİTİF DİRENÇ: Pavel Haas ve Al SeFod

Öncelikli olarak Terezin bestecilerine yer verdiğim bu yazı dizininde ilk Çek besteci Pavel Haas’ı ve beni çok etkileyen koro eseri Al SeFod’u paylaşmak istedim.

Bundan seneler evvel, yapılanları ve yaşam şartları ile inanılması güç Holokost zamanında Terezin şehrinde ‘Theresiensdadt’ adlı bir toplama kampı inşa edilmiş olduğunu ve bu kampta müziğin, müzik üretiminin devam ettiğini öğrendiğimde çok şaşırmış ve çok etkilenmiştim. Böylesine bir ortamda, üretimin nasıl devam ettiğini ve nasıl eserlerin ortaya çıktığını çok merak ettim ve bestecileri araştırmaya başladım. Besteci isimleri ve eser listelerine kısa bir sürede ulaşsam da notaların elime ulaşması epey bir zaman aldı.

18 Aralık 2018 | Şalom – Pozitif Direnç

Bir müzisyen ve müzik terapisti olarak, üzerinde çalıştığım eserler şu soruyu sormaya yöneltti beni: “Müziğin ve kendi müzikal yeteneklerimizin bize sağladığı pozitif dirence tutunup, kendi pozitif direncimizi nasıl geliştirebiliriz?”

Bundan seneler evvel, yapılanları ve yaşam şartları ile inanılması güç Holokost zamanında Terezin şehrinde ‘Theresiensdadt’ adlı bir toplama kampı inşa edilmiş olduğunu ve bu kampta müziğin, müzik üretiminin devam ettiğini öğrendiğimde çok şaşırmış ve çok etkilenmiştim. Böylesine bir ortamda, üretimin nasıl devam ettiğini ve nasıl eserlerin ortaya çıktığını çok merak ettim ve bestecileri araştırmaya başladım. Besteci isimleri ve eser listelerine kısa bir sürede ulaşsam da notaların elime ulaşması epey bir zaman aldı.

7 Kasım 2018 | Şalom – İtalyan Sinagogunda keyifli konser

Tarihi İtalyan Sinagogu, 1 Kasım akşamı İtalyan Kültür Merkezi ve Avrupa Yakası Boğaziçi Rum Vakıfları işbirliği ile çok özel bir konsere ev sahipliği yaptı.

İtalyan piyanist Giovanni Mirabassi ve Yunan kökenli Vibrafon sanatçısı Christos Rafalides’ten oluşan ikili ‘Duo Whisper’ sanatçıların kendi bestelerinden, Brezilyalı besteci Tom Jobim’in şarkı ve melodilerinden, Piazzola’nın tangosundan, Hacidakis’in bir film müziğinden oluşan bir repertuar sundular dinleyicilere. Bu tarihi ve anlamlı mekâna çok özel tınısıyla apayrı bir derinlik katan ikili, alanlarında çok usta iki jazzcı. 1970 Perugia doğumlu piyanist ve besteci Giovanni Mirabassi’nin solo piyano ve çeşitli müzisyenlerle birlikte çaldığı birçok albümü bulunmakta. Kendi bestelerinden oluşan songbook’u ise yakında çıkıyor.